Eenzaamheid, hét probleem voor de toekomst?

De individuele kans op eenzaamheid van ouderen neemt af, maar het aantal eenzame ouderen stijgt. Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) kwam onlangs met een vuistdik rapport over eenzaamheid in onze samenleving. Met daarin goed nieuws, maar het SCP benadrukte dat het een probleem is dat een groot aantal mensen raakt.

Iedere praktijkverpleegkundige en –ondersteuner zal die laatste stelling herkennen. Toch was het niet alleen kommer en kwel dat uit het rapport naar voren kwam. Enkele conclusies:

  •    Eenzaamheid van ouderen neemt toe met leeftijd door verlies van partner, sociale relaties en     regie over het leven
  •    Kwetsbare 85-plussers zijn in verpleeghuizen minder eenzaam
  •    Zelfstandige wonende Wmo-melders zijn vaker eenzaam wanneer ze alleen wonen, moeite hebben met onderhouden van  contacten en fysieke- en psychosociale problemen ervaren
  •    Slechts een klein deel van de kwetsbare eenzamen is ook ongelukkig
  •    Eenzaamheid kent niet één oorzaak

Desalniettemin zette het rapport heel even het thema eenzaamheid weer op het netvlies bij velen, ook buiten de gezondheidszorg. En dat alleen al is goed, want al in 2016 werd geconstateerd dat er een taboe heerste op eenzaamheid. Dat taboe is niet plotsklaps verdwenen, dus hamvraag blijft hoe een zorgverlener omgaat met mogelijke eenzaamheid van je patiënten. Hieronder wat tips.

Herkennen

Zeker omdat er nog een taboesfeer hangt rondom eenzaamheid, is het zaak om eenzaamheid te herkennen. Vaak vertelt je spreekwoordelijke onderbuik je al wel voldoende, maar rationelere aanknopingspunten zijn te vinden in deze signaleringskaart.

Omdat eenzaamheid niet per definitie bij 65-plussers voorkomt – jonger kan dus ook – is het altijd goed om een algemene openingsvraag bij de hand te hebben. Ervaring heeft geleerd dat deze open vraag altijd wel aanknopingspunten geeft voor een gesprek over eenzaamheid: ‘voor iedereen is ontspanning goed, wat doet u in uw vrije tijd’?

Oplossingen

Als het gesprek eenmaal over eenzaamheid gaat, dan wordt vanzelf om een oplossing gevraagd door de patiënt. Niet iedere patiënt zit te wachten op uitgebreide sessies hierover met een zorgverlener, maar gelukkig biedt deze website op het internet handige tips waar patiënten zelf inspiratie uit kunnen halen.

Als praktijkverpleegkundige/-ondersteuner is het ook zaak om lokaal je netwerk op orde te hebben. Vaak hoor je dan van kleinschalige, lokale initiatieven waarbij iemand kan aansluiten. Zo’n match maken tussen patiënt en initiatief geeft als zorgverlener veel voldoening. Wees je bewust van de spilfunctie die je hierin kunt hebben.

Tot slot, vanuit de Wmo zijn er vaak diverse activiteiten waar een patiënt wat aan kan hebben. Grote voordeel is dat het ook vanuit de Wmo gefinancierd wordt.

Aangezien het aantal ouderen in de toekomst alleen maar gaat stijgen als gevolg van de vergrijzing, gaat de strijd tegen eenzaamheid echt niet verminderen. Maar met bovenstaande tips is de toon van het volgende SCP-rapport over eenzaamheid ongetwijfeld weer een tikje positiever.

Er zijn nog geen comments geplaatst.

Geef een reactie